Hac malzemesi satıcılarının umudu başka bahara kaldı

CAHİDE BOSTAN

ekonomi
Hac malzemesi satıcılarının umudu başka bahara kaldı
Dünyayı etkisi altına alan yeni tip Korona virüs (Covid-19) nedeniyle Müslümanların en önemli ibadetlerinden biri olan hac ziyaretine bu yıl yurt dışından hacı kabul edilmeyeceği açıklaması Türkiye’deki hac malzemeleri satıcıları mağdur oldu.
Dünyada Korona virüs bilançosu hala devam ediyor. Virüs nedeniyle dünya genelinde vatandaşlar aylardır kendilerini evlere izole etti. Bu süreç hem Türkiye hem de dünya ekonomisine oldukça olumsuz etkilerken, bazı esnaf yeni normalleşme süreci ile yeniden toparlamaya çalışıyor. Bu esnaf arasında yer alan hac malzemeleri satan yerler de uzun bir aradan sonra yeniden dükkânlarını açarken, bu yıl gerçekleşmesi gereken hac ve umrelerle mağduriyetlerinin giderilmesini bekliyordu. Ancak Covid-19 nedeniyle Suudi Arabistan tarafından bu yıl yurt dışından hac ziyaretinin kabul edilmeyeceğinin açıklanması, geçimini bu sektörden sağlayanları yine zorluğa soktu.

“Ülkede ilk önce bizi vurdu”
Yaklaşık 20 yıldır Eskişehir’de hac malzemesi satıcısı olan Cahide Bostan, Covid-19 ve yeni normalleşme sürecinde yaşanan sektörün zorluklarını dile getirdi. Bostan, “Bu süreç ülkemize gelmeden önce ilk önce sekteye uğrayan sektör belki de hac malzemeleri veya hac umre turizmi ile ilgilenen sektördü. Çünkü Diyanet ve özel sektörler tarafından 27 Şubata ülkemizde umre için yapılan tüm uçuşlar duruldu. Onun akabinde ülkemize umreciler geldi, karantinada kaldı. Hep birlikte bu süreci takip ettik. Akabinde 11 Mart’ta ülkemizde korona görülmesiyle birlikte bunun devamında da 16 Mart’ta biz merkezimizi ve şubemizi kapattık. Yeni normale geçinceye kadar 1 Haziran’a kadar aralıklarla 1-2 saatlik açmanın dışında kapalıydık. Bununla birlikte 1 Haziranda açıldığımızda tabi ki tüm ülkede olduğu gibi bizim için de hiçbir şey normal değildi, süreç tamamen durmuştu. Bizim için Şubat umreleri Mart umreleri ve sektörde önemli bir yer tutan Ramazan umreleri tamamen iptal olmuştu. Bununla birlikte hac olma ihtimali üzerinde duruluyordu, ama 23 Haziran’da aldığımız habere göre hac da iptal edildi. Dolayısıyla birbirine bir lokomotif gibi bağlayan bir sürü sektör, hac malzemeleri üzerine bir sürü kalem, çok ciddi anlamda hem üretici hem satıcı anlamında etkilendi” diye konuştu.

“Ufkumuz karanlık ve sektör durma noktasında”
Uzun zamandır hacın iptal edilmesi dünya gündemde yer alırken, son yapılan açıklamayla iptal hakkında duyurulan kesin kararı, dünya Müslümanları üzerken hac malzemeleri satıcının beline büktü. Karar değerlendiren Cahide Bostan, “Böyle bir şeyi tabi ki beklemiyorduk. Tüm dünya gibi biz de beklemiyorduk. Ama şöyle bir şey var ki bir sürü sektör çok etkilendi tabi ki. Bazı sektörler yeni normalle beraber en azından toparlanma sürecine veya ne yaparız sürecine girdiler, ama biz açtığımızda hem olmayan umreler vardı, hem de önümüzdeki birkaç ayımızı etkileyecek hac yoktu. Ve akabinde umrelerin ne zaman açılacağını bunun ne zaman canlanacağı konusunda bir fikrimiz yok. Bu süreçte tabii ki devletimiz, yöneticilerimiz bir takım önlemler alıyor. Bunlardan faydalanmaya çalışıyoruz, ama net bir şey olmadığı için maalesef ufkumuz karanlık ve sektör durma noktasında” diye belirtti.

Yeniden açılan camiler az da olsa umut veriyor
Cahide Bostan, içinde olduğu bu zorlu süreçte nasıl ayakta kaldığı anlattı. Bostan, “Siz nasıl devam ediyorsunuz derseniz; biz mesela personelimizin yarısı şu an ücretsiz izinde. Onun dışında hac malzemelerinin ana aktörlerinin dışında yardımcı şeyler, hediyelik eşyalar, Kur’an-ı Kerimler, tablolar, biblolar gibi bir takım küçük şeylerle en azından dükkânımızı kapatmamaya çalışıyoruz. Camiiler biliyorsunuz daha önce ikindi ve öğle namazlarında ibadete açılmıştı. Camilere şu anda seccadesiz gidilmiyor. Yani ufak da olsa can suyu niteliği taşımayan bir hareketlilik olabilir yani. İnsanalar seccadeye gereksinim duyabilirler, ama bu çok yüzeysel bir şey. Çünkü biz bu işi toptancı olarak yapıyoruz ve ciddi sayılarda ciddi tüketimler söz konusuyken bugün nerdeyse sıfırlandı” dedi.

“Sektöre özel bir federasyona çok ihtiyacı var”
Bostan, ülke genelinde bu sektörle uğraşan birçok vatandaş varken, sadece bu sektöründe isteklerini dile getirecek bir dernek veya federasyonun olması gerektiği dile getirdi. Cahide Bostan, “Bu süreçle birlikte biz şunu gördük ki; ülkemizde 81 ilinde çeşitli büyüklüklerde şehrin büyüklüğüne ihtiyaca göre her şehirde veya birçok ilçede hac malzemecisi var. Ama hac malzemecilerinin ortak dertlerini dile getirebilecek herhangi bir dernek, vakıf, federasyonumuz yok. Tabii ki her birimiz ticaret odalarına ve esnaf odalarına kayıtlı birer üyeyiz. Birer işletmeyiz. Ama bununla birlikte sesimizi gür bir şekilde, yöneticilere iletecek maalesef bir merci yok. Bireysel bir takım çalışmalarla bir takım yardım çağrılarında bulunulabilir. Herhangi sesimizi duyurabilecek bir derneğimiz bir federasyonumuz olsaydı, bu süreç hem hac ve umre turizmi yapan işletmeler adına veya bu noktada malzeme temin eden işletmeler adına süreç daha kolay olabilirdi. Veya dertlerini tek başına değil de topluca dile getirmek, topluca çözüm önerilerine ulaşabilmek, istişarenin faydalarından yararlanabilmek adına çok daha güzel olurdu. Umarım buna sebep olur” diye aktardı.

Yine umutlular
Cahide Bostan, virüslü bu zor sürecin bir an önce geçmesinin beklediğini dile getirerek konuşmasını şöyle noktaladı:
“Biz bireysel olarak şunu düşünüyoruz; kendi öz sermayesi güçlü kurumlar buna dayanmaya çalışacak, idare etmeye çalışacak. Çünkü onlarında süreç içerisinde müşterisi olmadığı gibi, hac umre devam etmediği gibi, devam eden kiraları, devam eden personel ödemeleri var, devam eden bazı giderleri geçmişten gelen ödemeleri var. Bunları kendi öz sermayeleri ile kurtarmaya çalışıyor insanlar. İnşallah geçecektir, tez vakitte geçer umut ediyoruz.”
Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Başakşehir 66 32
  • 2 Trabzonspor 62 32
  • 3 Sivasspor 57 32
  • 4 Beşiktaş 56 32
  • 5 Galatasaray 52 32
  • 6 Aytemiz Alanyaspor 51 32
  • 7 Fenerbahçe 50 32
  • 8 Gaziantep FK 42 32
  • 9 Antalyaspor 41 32
  • 10 Göztepe 39 32
  • 11 Kasımpaşa 39 32
  • 12 Gençlerbirliği 36 32
  • 13 Yukatel Denizlispor 35 32
  • 14 Atiker Konyaspor 33 32
  • 15 Evkur Yeni Malatyaspor 32 32
  • 16 Çaykur Rizespor 32 32
  • 17 Kayserispor 32 32
  • 18 MKE Ankaragücü 29 32
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Hatayspor 63 33
  • 2 BB Erzurumspor 59 33
  • 3 Adana Demirspor 58 33
  • 4 Akhisar Belediyespor 57 33
  • 5 Bursaspor 56 33
  • 6 Fatih Karagümrük 53 33
  • 7 Altay İzmir 51 33
  • 8 Keçiörengüçü 47 33
  • 9 Ümraniyespor 44 33
  • 10 Giresunspor 44 33
  • 11 Menemenspor 43 33
  • 12 Istanbulspor 40 33
  • 13 Balıkesirspor 38 33
  • 14 Altınordu 36 33
  • 15 Boluspor 30 33
  • 16 Osmanlıspor 27 33
  • 17 Adanaspor 21 33
  • 18 Eskişehirspor 12 33
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Liverpool 93 35
  • 2 Manchester City 75 36
  • 3 Chelsea 63 36
  • 4 Leicester City 59 35
  • 5 Manchester United 59 35
  • 6 Wolverhampton Wanderers 56 36
  • 7 Tottenham Hotspur 55 36
  • 8 Sheffield United 54 35
  • 9 Burnley 51 36
  • 10 Arsenal 50 35
  • 11 Everton 45 35
  • 12 Southampton 45 35
  • 13 Newcastle United 43 36
  • 14 Crystal Palace 42 35
  • 15 Brighton & Hove Albion 36 35
  • 16 West Ham United 34 35
  • 17 Watford 34 35
  • 18 Bournemouth 31 36
  • 19 Aston Villa 30 35
  • 20 Norwich City 21 36
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Real Madrid 83 36
  • 2 FC Barcelona 79 36
  • 3 Atlético Madrid 66 36
  • 4 Sevilla FC 66 36
  • 5 Villarreal CF 57 36
  • 6 Getafe CF 54 36
  • 7 Real Sociedad 54 36
  • 8 Athletic Club 51 36
  • 9 Valencia CF 50 36
  • 10 Granada CF 50 36
  • 11 CA Osasuna 48 36
  • 12 Levante UD 43 36
  • 13 Real Betis 41 36
  • 14 Real Valladolid 39 36
  • 15 SD Eibar 39 36
  • 16 RC Celta 36 36
  • 17 Deportivo Alavés 36 36
  • 18 CD Leganés 32 36
  • 19 RCD Mallorca 32 36
  • 20 RCD Espanyol 24 36
  • Detaylı puan durumu için tıklayın