Türkiye’de şehirlerin gelişimi, altyapı hizmetlerinin kalitesi ve belediyelerin yatırım kapasitesi,
ekonomik kalkınmanın önemli unsurları arasında yer alıyor. İçme suyundan kanalizasyona, ulaşım
altyapısından çevre yatırımlarına, kentsel dönüşümden afetlere karşı dayanıklı şehirler oluşturmaya
kadar pek çok alanda belediyelerin güçlü finansman kaynaklarına ihtiyacı var. Bu açıdan İller
Bankası’nın sermayesinin artırılması, yalnızca bir finans kuruluşunun bilançosunu ilgilendiren gelişme
değil, yerel yönetimlerin geleceği bakımından da önemli bir adım olarak değerlendirilmelidir.
10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete ’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile İller Bankası’nın
sermayesi 120 milyar liradan 250 milyar liraya çıkarıldı. Böylece bankanın nominal sermayesinde 130
milyar liralık artış gerçekleşti. Bu artış, önceki sermayeye göre yaklaşık yüzde 108,3’lük bir yükselişe
karşılık geliyor. Karar, 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesine
dayanıyor.
Peki bu gelişme belediyeler ve vatandaşlar açısından ne anlama geliyor? Asıl önemli soru, artırılan
sermayenin şehirlerin yatırım ihtiyaçlarına ne ölçüde katkı sağlayacağıdır.
Artan maliyetler, büyüyen finansman ihtiyacı
Türkiye’de belediyeler, son yıllarda yükselen inşaat maliyetleri, işçilik giderleri, enerji fiyatları ve
altyapı malzemelerindeki fiyat artışları nedeniyle ciddi finansman baskısıyla karşı karşıya. Geçmiş
yıllarda belirli bir bütçeyle tamamlanabilen yatırımlar, bugün çok daha fazla kaynak gerektirebiliyor.
Nüfusu hızla artan kentlerde içme suyu şebekelerinin yenilenmesi, kanalizasyon sistemlerinin
genişletilmesi, yağmur suyu altyapısının güçlendirilmesi ve ulaşım sorunlarının çözülmesi
ertelenemeyecek ihtiyaçlar arasında bulunuyor.
İller Bankası, belediyelere ve diğer yerel yönetimlere finansman sağlamanın yanı sıra teknik
danışmanlık ve proje desteği de sunuyor. Sermayesinin artırılması, bankanın finansal yapısının
güçlendirilmesine ve uygun koşullar oluştuğunda daha fazla projeye destek verilmesine imkân
sağlayabilir. Özellikle yüksek finansman maliyetlerinin belediyelerin yatırım kararlarını zorlaştırdığı bir
dönemde bu kapasitenin önemi daha da artıyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntıyı gözden kaçırmamak gerekiyor. Sermayenin 250 milyar liraya
çıkarılması, belediyelere aynı tutarda nakit aktarılacağı anlamına gelmiyor. Sermaye artışı, bankanın
mali yapısına ilişkin bir göstergedir. Gerçek kredi ve finansman kapasitesi; bankanın kaynaklarına,
yükümlülüklerine, finansman koşullarına ve uygulayacağı kredi politikalarına bağlıdır.
Vatandaşın hayatına nasıl yansıyacak?
Bir sermaye artırımının başarısı, yalnızca rakamlarla ölçülmemelidir. Önemli olan, vatandaşın günlük
hayatında somut iyileşmelerin ortaya çıkmasıdır. Kesintisiz içme suyu, güvenli yollar, gelişmiş
kanalizasyon sistemleri, sel riskini azaltan altyapı yatırımları ve çevreyi koruyan arıtma tesisleri,
doğrudan yaşam kalitesini etkiler.
Deprem riski taşıyan Türkiye’de altyapının dayanıklılığı da özel bir önem taşıyor. Şehirleri güvenli hâle
getirmek, yalnızca konutları yenilemekle mümkün değildir. Su şebekelerinin, yolların, kanalizasyon
sistemlerinin ve diğer temel hizmetlerin de afetlere dayanıklı olması gerekir. İller Bankası’nın
güçlenen finansman kapasitesinin bu alanlara yönlendirilmesi, uzun vadeli toplumsal fayda
yaratabilir.
Bununla birlikte büyükşehirlerle küçük belediyelerin ihtiyaçları aynı değildir. Büyükşehirler geniş
ölçekli ulaşım ve altyapı projelerine kaynak ararken küçük belediyeler temel hizmetlerini
sürdürebilmek için finansmana ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle kaynak dağılımında nüfus, gelir düzeyi,
altyapı açığı, afet riski ve projelerin toplumsal faydası birlikte değerlendirilmelidir.
Şeffaflık ve mali disiplin belirleyici olacak
Bana göre sermaye artırımının en önemli sınavı, kaynakların ne kadar adil, verimli ve şeffaf
kullanıldığıdır. Belediyelerin siyasi kimliklerinden bağımsız olarak, projelerin ihtiyaç ve ekonomik
fayda temelinde değerlendirilmesi gerekir. Kamu kaynaklarının doğru kullanılabilmesi için
maliyetlerin, ihale süreçlerinin ve projelerin tamamlanma sürelerinin etkin biçimde denetlenmesi
şarttır.
Ayrıca küçük belediyelerin proje hazırlama kapasitelerinin geliştirilmesi de önemlidir. Finansman
sağlamak kadar, bu finansmanı ekonomik ve sosyal fayda üretecek projelere dönüştürmek de
gereklidir. İller Bankası’nın teknik danışmanlık hizmetleri bu noktada önemli bir işlev üstlenebilir.
Sonuç olarak İller Bankası’nın sermayesinin 120 milyar liradan 250 milyar liraya çıkarılması, yerel
yönetimlerin finansmanı açısından önemli bir gelişmedir. Ancak sermaye artışı tek başına başarı
anlamına gelmez. Başarı; daha fazla altyapı yatırımının gerçekleştirilmesi, belediyelerin mali
yüklerinin yönetilebilir hâle gelmesi ve vatandaşların daha kaliteli hizmetlere ulaşmasıyla ölçülmelidir.
Benim değerlendirmem şu: Güçlü bir İller Bankası, güçlü şehirlerin finansmanında önemli rol
oynayabilir. Ancak artırılan sermayenin gerçek değeri, açıklanan rakamda değil, şehirlerin
geleceğine ve vatandaşların yaşamına sağladığı katkıda ortaya çıkacaktır.